Waarom gaan de dingen zoals ze gaan?
Al op jonge leeftijd begon ik mij te interesseren voor allerlei populair wetenschappelijke onderwerpen. Zowel (bio)technische als sociaal culturele onderwerpen trokken mijn aandacht. Ik wilde en wil nog steeds met brede blik de wereld beschouwen en proberen deze te begrijpen. Waarom gaan de dingen zoals ze gaan? Deze nieuwsgierigheid werd gevoed en verder geprikkeld door een opleiding in de Milieukunde. Deze studie, die multidisciplinair van opzet was, zette aan tot dieper nadenken over de dingen om ons heen. Daarbij viel op dat we ons – inclusief ikzelf – van veel zaken niet eens bewust zijn. Dingen gebeuren zonder er verder over na te denken omdat ze nu eenmaal vanuit een bepaalde culturele traditie altijd zo (moeten) gaan waarbij nauwelijks wordt nagedacht over eventuele effecten op langere termijn.

Een levensbeschouwelijke zoektocht
Maar om je ergens van bewust te laten worden, moet iemand of iets je er wel op wijzen. Het begint dus met aandacht. Bij mij werd de aandacht getrokken door een bepaalde motivatie om meer van het leven te willen begrijpen in de meest brede zin. Het is een levensbeschouwelijke zoektocht die raakt aan de meest uiteenlopende thema’s en onderwerpen. Maar, zo leert mijn ervaring, dit begrip leidt niet altijd tot actie om dingen te veranderen. In algemene zin is er nu eenmaal een grote discrepantie tussen individueel en collectief belang. Ook ontbreekt het niet zelden aan de mogelijkheden, middelen of motivatie om tot actie over te gaan. Dit kan diverse oorzaken of redenen hebben.

Geldgebrek of gebrek aan begrip en wil?
In de Westerse wereld wordt vaak geldgebrek aangehaald als reden, maar in werkelijkheid lijkt er toch eerder een gebrek aan “wil” en motivatie te zijn. De noodzaak om te veranderen wordt dan nog onvoldoende ingezien en er gebeurt dan ook nauwelijks iets. Pas in crisistijd als er echt ongelukken gebeuren of als er daadwerkelijk doden vallen is er ineens sprake van een hoge actiebereidheid en aan geld is er dan ook geen gebrek. Sprekend voorbeeld hierbij is de huidige kredietcrisis (oktober 2008). In plaats van jarenlang moeizaam onderhandelen was er binnen een dag overeenstemming in de EU over een gezamenlijke aanpak om de kredietcrisis te bezweren.

De vraag is of het leed van welke crisis dan ook opweegt tegen de mogelijk jarenlange inzet om een crisis te voorkomen? Bovendien blijft het dan nog steeds onzeker of je wel een crisis kunt voorkomen. Dit blijkt dan ook voor veel mensen een excuus te zijn om niets te doen en gewoon maar af te wachten op de dingen die komen gaan. Zeker bij mondiale onderwerpen zoals armoede en klimaatverandering, is er naast een gebrek aan begrip ook een houdingsprobleem. Een veel gehoorde uitspraak is: “Het gaat toch door, er is niks aan te doen”. De intentie om dan iets te ondernemen is daarmee volledig zoek.

Alert zijn en blijven nadenken over de koers van ons leven
Mijns inziens verliezen we met een dergelijk slappe houding totaal de greep op ons leven. We worden daarmee gedegradeerd tot slaaf van onze eigen samenleving. En daar wil ik verzet tegen bieden. Als vader van 2 kinderen wil ik ook voor hen een wereld achterlaten die prettig leefbaar is voor mens, dier en plant. We moeten alert zijn en blijven nadenken over de koers van ons leven, ook voor komende generaties.

Alleen de krant lezen is niet voldoende
Bewustwording van wat er allemaal ons heen gebeurt, is voor mij essentieel. Alleen de krant lezen is niet voldoende. Er moet ook een plan komen waaraan we de koers van ons leven kunnen koppelen. Wat mij betreft bestaat dat plan in ieder geval uit een wereld zonder armoede en geweld en in duurzame balans met de natuur. Platform Nederland biedt een podium om dat plan verder concreet te maken en om je eigen koers daarop af te stemmen.

‘Winnaars hebben een plan, verliezers een excuus.’